washingfeet1806Toe mnr. Adriaan Vlok, minister van polisie in die ou bedeling, voor die Waarheid-en-versoeningskommissie gesê het hy is jammer, het niemand hom gehoor nie.

"Die eerste keer dat hulle my gehoor het, was toe ek op my knieë voor Frank Chikane en die nege vroue van Mamelodi gestaan het," sê hy.

Miskien is dit 'n aanduiding van die kragtige boodskap wat deur die simboliese daad van voetewassing oorgedra word.

Toe Vlok Chikane se voete gewas het, was dit nie die eerste keer dat dié gebaar mense geskok het nie.

In Johannes 13 word vertel hoe Petrus geskok gereageer het toe Jesus sy voete wou was: "U sal in alle ewigheid nooit my voete was nie."

Petrus wou nie toelaat dat sy rabbi, sy leermeester, sulke diensknegwerk doen nie. Maar daarin lê juis die punt van Jesus se optrede. Hy sê vir sy volgelinge: "As Ek, wat julle Here en leermeester is, dan julle voete gewas het, dan behoort julle ook mekaar se voete te was."

Die boodskap is dat Jesus sy volgelinge twee goed wou leer: nederigheid en 'n bereidheid om te dien.

Gesels 'n mens met Vlok, kom ander aspekte ook na vore. Dit gaan oor jou eie ek, jou trots wat jy moet prysgee, oor hoogmoed wat jy moet laat vaar as jy afklim van jou troon. Jy moet afstand doen van jou arrogansie, jou selfsug wat jouself altyd eerste stel, jou meerderwaadigheid, jou haat en jaloesie.

Vlok sê hy het dit in 'n boek gelees en dis toe dat hy besluit om Chikane se voete te was. Hy het baie daaroor gedink. Ten diepste gaan dit oor liefdeloosheid wat jy moet laat vaar.

Toe Jesus sy dissipels se voete gewas het, was dit nie om hulle om verskoning te vra, soos toe Vlok dit met Chikane gedoen het nie. Maar die nederigheid waarvan Jesus se voetewassing getuig het, moes deel wees van 'n voetewas-verskoning.

Ds. Jannie Pelser sê Vlok was nie in sy gedagtes toe hy besluit het om kinders in sy gemeente se voete te was nie. Hul gemeente se jaartema is 24/7 Christen. As deel daarvan bestee hulle twee maande aan kinders, verhoudings met kinders en die welsyn van kinders.

In sy voorbereiding het hy gelees hoe baie kinders in Suid-Afrika verwaarloos en gemolesteer is. Hy het toe besluit om twee kinders se voete in 'n simboliese gebaar in die kerk te was.

Hy wou daarmee sê die samelewing skuld kinders 'n verskoning. En dat grootmense in 'n nuwe verhouding tot kinders moet staan.

Pelser sê dis die derde keer dat hy by 'n voetewasseremonie betrokke was. Hy bestempel dit as 'n stuk prysgawe van jouself. Maar ook as jóú voete gewas word, is dit 'n belewenis wat jou tot nederigheid dwing. Dis 'n ontblotende ervaring om jou skoene vir iemand anders uit te trek.

Chikane het destyds iets soortgelyks gesê. " 'n Mens moet afgaan ondertoe om dit te doen," het hy aan 'n AGS-konferensie vertel. Hy was bekommerd sy sekretaresse sou inkom en sien wat gebeur. Eindelik was dit vir hom, soos vir Vlok, 'n lewensveranderende ervaring.

Hoewel voetewas 'n kragtige simboliese daad is, maan Pelser dat daar nie elke Sondag voete gewas moet word nie. Dan verloor dit sy betekenis. Sodra dit 'n "hype" raak, word dit 'n leë gebaar.

Maar hy dink nie dit sal gebeur nie. Voetewas is nie die lekkerste ding wat hy al gedoen het nie. Dis glad nie "glamorous" nie.

Oor spottery en kritiek op die voetewassery is Pelser filosofies: 'n Mens moet dit verwag; elkeen het maar vooroordele. Dalk sien iemand wat nou spot, later die mooi betekenis van die gebaar.

Vlok sê hy sien en hoor die kritiek. Dan vra hy hom af of dit wat hy gedoen het, reg was. Hy laat hom lei deur die vraag: "Wat sou Jesus gedoen het?" As hy dié toets slaag, pla die kritiek hom nie.

Vir Vlok en Pelser is voetwassing 'n simboliese gebaar met diep godsdienstige betekenis. Vlok sê toe hy daar in Chikane se kantoor gesit het, moes hy besluit of hy gehoorsaam wou wees aan die stem van die Here.

Sy lewe het ook in ander opsigte verander. Hy neem nou elke maand vir die nege vroue van Mamelodi wie se voete hy gewas het, kruideniersware.

Gister was hy in Tembisa waar hy vir kinders kos geneem het - iets wat hy gereeld doen. Hy besoek ook gevangenes in die tronk.

Hy hang dit nie aan die groot klok nie. Hy doen dit maar net op sy klein skaal, sê hy.

Maar, voeg hy by: "As ek die ou Adriaan Vlok van 15 jaar gelede was, sou ek dit nooit doen nie, so waar as vet."

Vir hierdie veranderde lewenswyse, sê hy, moet alle eer aan die Here gaan.

Neels Jackson - Volksblad